October 7, 2022

Truefinite

beyond the words

“હું મોડો છું, તેના વિશે કોઈ બે રસ્તા નથી”: હરભજન સિંહ તેની નિવૃત્તિના સમય પર


હરભજન સિંઘને 2015-16માં તેની કારકિર્દીના અંધકારમય તબક્કા દરમિયાન કડવું લાગ્યું હતું કારણ કે તેની વારંવાર અવગણના કરવામાં આવી હતી પરંતુ તેણે 23 વર્ષની તેની શાનદાર ક્રિકેટ કારકિર્દી માટે સમય કાઢ્યો હતો, તેમ છતાં તેને લાગ્યું કે તે મેળવી શક્યો હોત તો પણ તેના મનમાં અફસોસની જગ્યા નહોતી. સમય વધુ સારો. પીટીઆઈ સાથેની ફ્રી વ્હીલિંગ ચેટમાં, તેણે તેની સફર, તે જે કેપ્ટનો હેઠળ રમ્યો હતો, ભારતીય ક્રિકેટ થોડી વધુ સહાનુભૂતિ સાથે કેવી રીતે કરી શકે અને કુખ્યાત ‘મંકીગેટ’ અને તેના પર પડેલા ભાવનાત્મક ટોલ વિશે વાત કરી. અવતરણો

શું તમને લાગે છે કે તમે નિવૃત્તિની જાહેરાત થોડી મોડી કરી?

ઠીક છે, મારે કબૂલ કરવું જોઈએ કે સમય યોગ્ય નથી. હું મોડો છું અને તેના વિશે કોઈ બે રસ્તા નથી (તે છેલ્લે 2016માં ભારત માટે રમ્યો હતો). સામાન્ય રીતે, હું આખી જીંદગી ખૂબ જ સમયનો પાબંદ વ્યક્તિ રહ્યો છું, સમય માટે (ચાલુ) છું. કદાચ, આ એક સમય છે, જ્યારે હું મોડો થયો હતો. બસ એટલુ જ છે કે રસ્તા પર જતી વખતે હું સમય ચૂકી ગયો. પણ મારા પર વિશ્વાસ કરો, હું સમયનો પાબંદ છું.

શું છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતીય ક્રિકેટ તમારા માટે ન્યાયી રહ્યું છે?

જુઓ, જીવનને હંમેશા બે અલગ અલગ પ્રિઝમથી જોઈ શકાય છે. જો હું જોઉં કે જાલંધરના એક નાનકડા શહેરના છોકરા તરીકે મેં જ્યાંથી શરૂઆત કરી હતી ત્યાં સુધી હું દુન્યવી બાબતો વિશે બિલકુલ ખ્યાલ રાખતો નથી, તો હું ફક્ત મારા આશીર્વાદ ગણી શકું છું અને સર્વશક્તિમાનનો હજાર વખત આભાર માની શકું છું. તેમ છતાં, તે બતાવવા માટે પૂરતું નથી કે હું ક્રિકેટને કારણે કેટલો આભારી છું.

પરંતુ પછી જો હું વસ્તુઓને અલગ પ્રિઝમથી જોઉં, તો કદાચ મારા મગજમાં એક વિચાર આવશે કે મારી ક્રિકેટ કારકિર્દીનો એક અલગ અંત આવી શક્યો હોત.

જીવનમાં હંમેશા “શું હોય તો” “યું હોતા તો ક્યા હોતા” નો કિસ્સો હોય છે. પરંતુ, પછી અફસોસ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી. પાંચ વર્ષ પહેલાં જે બન્યું હતું તેના પર અફસોસ કરવાનો શું ફાયદો. હા, હું નિવૃત્ત થઈ શક્યો હોત. ક્રિકેટનું મેદાન, કદાચ હું અગાઉ નિવૃત્ત થઈ શક્યો હોત.

પરંતુ પછી, કોઈ અફસોસ નથી કારણ કે જ્યારે હું પાછું વળીને જોઉં છું, ત્યારે મને જે મળ્યું છે તે મેં નહોતું મેળવ્યું તેના કરતાં ઘણું વધારે છે. જો હું જોઉં કે મેં ક્યાંથી શરૂઆત કરી છે તો કડવું થવાની જરૂર નથી.

શું તમને એન્ડ્રુ સાયમન્ડ્સ સાથે સંકળાયેલા ‘મંકીગેટ’ કૌભાંડ અંગે કોઈ અફસોસ છે? તે કેવી રીતે પ્રગટ થયું તે વિશે તમને ગુસ્સો આવે છે?

દેખીતી રીતે તે કંઈક હતું જેના માટે અનિચ્છનીય હતું. સિડનીમાં તે દિવસ દરમિયાન જે કંઈ થયું તે નહોતું થવું જોઈએ અને તે પણ શું થયું. તે ખરેખર બિનજરૂરી હતું.

પરંતુ કોણે શું કહ્યું તે ભૂલી જાઓ. તમે અને હું બંને જાણીએ છીએ કે સત્યની બે બાજુઓ છે.

આખા એપિસોડમાં મારી સત્યની બાજુની કોઈએ પરવા કરી નથી. તે થોડા અઠવાડિયામાં હું શું પસાર થયો અને હું માનસિક રીતે કેવી રીતે ડૂબી રહ્યો હતો તેની કોઈને પરવા નહોતી.

મેં ક્યારેય મારી વાર્તાની વિસ્તૃત બાજુ આપી નથી પરંતુ લોકો મારી આવનારી આત્મકથામાં તેના વિશે જાણશે. હું જેમાંથી પસાર થયો તે કોઈની સાથે ન થવું જોઈએ.

તમારી પાસે 711 આંતરરાષ્ટ્રીય વિકેટ છે અને 1998 થી 2016 ની વચ્ચે 18 વર્ષ છે જેમાં લગભગ 800 દિવસ જમીન પર છે. તમે તમારી મુસાફરીનો સરવાળો કેવી રીતે કરશો?

મહાન. તે એક રોલર-કોસ્ટર પ્રવાસ છે. અપ્સ એન્ડ ડાઉન્સનો ભાર. પણ જીવન એવું જ છે. દરિયાના મોજામાં પણ શિખરો અને કુંડ હોય છે ને? ભારત માટે આટલો લાંબો સમય રમ્યો તે ખૂબ જ ધન્ય છે. જો તમે ભારત માટે 377 રમતો રમી હોય, તો તે ખરાબ નંબર નથી.

જો હું ભારતનો ક્રિકેટર ન હોત તો શું થાત? હું ક્યાં હોત અને મેં મારા જીવન સાથે શું કર્યું હોત? ભારતીય ક્રિકેટે મને એક ઓળખ આપી. આ કાયમનું દેવું છે અને હું ચૂકવી શકીશ નહીં. હું જે છું તે ભારતીય ક્રિકેટ નામની તેમની સંસ્થાના કારણે છું.

જ્યારે હું પાછળ ફરીને જોઉં છું કે હું કેવા મહાન ખેલાડીઓ સાથે રમ્યો છું – સચિન તેંડુલકર, રાહુલ દ્રવિડ, સૌરવ ગાંગુલી, વીવીએસ લક્ષ્મણ, વિરેન્દ્ર સેહવાગ, એમએસ ધોની, ઝહીર ખાન. અને સૌથી છેલ્લે, અનિલ કુંબલેનો બોલિંગ પાર્ટનર બનવું એ કેવો લહાવો હતો. એક સંપૂર્ણ દંતકથા જેણે મને ઘણું શીખવ્યું.

તમે 2001 ટેસ્ટ સિરીઝમાં ઓસ્ટ્રેલિયા સામે 32 વિકેટ લીધી હતી, 2007 T20 વર્લ્ડ કપ અને 2011 ODI વર્લ્ડ કપ પણ જીત્યો હતો. તમારી મનપસંદ ક્રિકેટની ક્ષણ કઈ છે?

દરેક ક્રિકેટર માટે, તમારે એક પરફોર્મન્સની જરૂર છે જેના પછી લોકો ઉભા થઈને તેની ગંભીર નોંધ લેશે. 2001 વિરૂદ્ધ ઓસ્ટ્રેલિયા મારા વોટરશેડ ક્ષણ હતી. જો 32 વિકેટ અને હેટ્રિક તે શકિતની ટીમ સામે ન થઈ હોત તો મારા વિશે કોણ બોલત? હું ફૂટનોટ હોવાનો અંત લાવી શક્યો હોત.

ઓસ્ટ્રેલિયા સિરીઝ ને મેરા વજુદ બનાયા. મેરા અસ્તિત્વ કે સાથ જુડા હૈ. (તે મારી ઓળખ માટે આંતરિક છે). તે સાબિત થયું કે હું એક કે બે શ્રેણી પછી અદૃશ્ય થઈશ નહીં. તે સાબિત કરે છે કે હું અહીંનો છું. 2000માં મેચ ફિક્સિંગ કૌભાંડ બાદ ભારતીય ક્રિકેટ ગડબડમાં હતું. લોકોનો આ રમત પરથી વિશ્વાસ ઉઠી ગયો હતો. તેમને સ્ટેડિયમમાં પાછા લાવવા અને તેમને રમતના પ્રેમમાં પડવા માટે, તમારે તે 32 વિકેટ અથવા VVS દ્વારા 281 રનની જરૂર હતી. ભારતીય ક્રિકેટની જરૂર હતી તે બદલાવ હતો. તે જાદુઈ હતું.

શું તમે નિવૃત્તિની જાહેરાત કરતા પહેલા તમારા બધા સાથી ખેલાડીઓ સાથે વ્યક્તિગત રીતે વાત કરી હતી?

ઠીક છે, મેં બીસીસીઆઈના પ્રમુખ સૌરવ ગાંગુલી સાથે વાત કરી, જે વ્યક્તિએ મને ખેલાડી બનાવ્યો, હું બન્યો. મેં તેને મારા નિર્ણય વિશે જણાવ્યું. મેં BCCI સેક્રેટરી જય શાહ સાથે પણ વાત કરી અને તેમને મારા નિર્ણય વિશે જાણ કરી. બંને ખૂબ જ આવકારદાયક હતા અને મને શુભેચ્છા પાઠવી હતી. મારી સફરમાં BCCIએ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી અને હું તેમનો ઋણી છું. મેં મુંબઈ ઈન્ડિયન્સના માલિક આકાશ અંબાણી સાથે વાત કરી કારણ કે મારા જીવનમાં ફ્રેન્ચાઈઝીની મોટી ભૂમિકા હતી. દરેક વ્યક્તિ મારા માટે ખૂબ જ ખાસ છે, જેઓ મારી સફરનો હિસ્સો છે. સચિન પાજી, દાદા, વીવીએસ (લક્ષ્મણ), યુવી (યુવરાજ સિંહ), વીરુ (વીરેન્દ્ર સેહવાગ), આશુ (આશિષ નેહરા) જેવા કેટલાક પરિવાર જેવા છે.

તમે તમારું મોટાભાગનું ક્રિકેટ સૌરવ ગાંગુલી અને એમએસ ધોની હેઠળ રમ્યા છો. અમને સમજો કે તમે તેમની પુરુષોના નેતા તરીકે કેવી રીતે તુલના કરશો?

તે મારા માટે એક સરળ જવાબ છે. સૌરવ ગાંગુલીનો હાથ મારી કારકિર્દીના તે સમયે જ્યારે હું ‘નો વન’ હતો ત્યારે મને પકડ્યો હતો. પરંતુ જ્યારે ધોની કેપ્ટન બન્યો ત્યારે હું “કોઈક” હતો. તેથી તમારે મોટા તફાવતને સમજવાની જરૂર છે.

દાદા જાણતા હતા કે મારી પાસે આવડત છે પણ હું ડિલિવરી કરીશ કે નહીં તે ખબર ન હતી. ધોનીના કિસ્સામાં, તે જાણતો હતો કે હું ત્યાં હતો અને તે કર્યું. તે જાણતો હતો કે હું તેની પહેલા મેચ જીતી ચૂક્યો છું અને તેના માટે કેટલીક મેચો પણ જીતીશ.

જીવનમાં અને વ્યવસાયમાં, તમારે એક વ્યક્તિની જરૂર છે, જે તમને યોગ્ય સમયે માર્ગદર્શન આપે અને સૌરવ મારા માટે તે માણસ હતો. જો સૌરવ મારા માટે લડ્યો ન હોત અને મને ટીમમાં ન લીધો હોત, તો કોણ જાણે, આજે તમે મારો આ ઈન્ટરવ્યુ ન લેતા હોત. સૌરવ એ લીડર છે જેણે મને બનાવ્યો જે હું છું.

પરંતુ હા, ધોની ચોક્કસપણે એક ખૂબ જ સારો કેપ્ટન હતો અને તેણે સૌરવનો વારસો સંભાળ્યો હતો અને ધોની સાથે મળીને અમે કેટલીક મહાન લડાઈઓ લડી હતી જેને હું ચોક્કસપણે યાદ રાખીશ.

પરંતુ 2011ના ઈંગ્લેન્ડ પ્રવાસ પછીના તબક્કામાં પાછા આવવું, જ્યાં તમને પેટના સ્નાયુઓ ફાટી ગયા હતા અને પછી તમે 2016 સુધી ભાગ્યે જ ટેસ્ટ રમ્યા હતા. શું તમને નથી લાગતું કે તે સમયે, ટીમમાં અને બહાર બંનેમાં તમને વધુ સમર્થન મળી શક્યું હોત. ?

કોઈ શંકા નથી કે વસ્તુઓ વધુ સારી બની શકી હોત. 2011માં હું ઈજામાંથી પાછો આવ્યો તે પછી મને પૂરતી તકો ક્યાં મળી? તે માત્ર નીચે તરફ સરકતું રહ્યું. હું સમજું તે પહેલાં, મને વસ્તુઓની યોજનામાંથી બહાર ધકેલી દેવામાં આવ્યો.

બઢતી

હા, જો તે સમયે, જો કોઈએ મારી કાળજી લીધી હોત અને વ્યાપક અર્થમાં, ભારતીય ક્રિકેટ તેના ખેલાડીઓને કેવી રીતે હેન્ડલ કરે છે, તો કદાચ મારી કારકિર્દી કંઈક અલગ હોત. પણ કોઈ અફસોસ નથી. જેઓ નિર્ણય લેનારા હતા તેઓએ તેઓને જે યોગ્ય લાગ્યું તે કર્યું. તેથી મારે કંઈ કહેવું નથી. હા, ત્યારે હું કડવો હતો પણ હવે જ્યારે હું વસ્તુઓને જોઉં છું ત્યારે કડવાશ નથી.

(આ વાર્તા એનડીટીવી સ્ટાફ દ્વારા સંપાદિત કરવામાં આવી નથી અને તે સિન્ડિકેટ ફીડમાંથી સ્વતઃ જનરેટ કરવામાં આવી છે.)

આ લેખમાં ઉલ્લેખિત વિષયો